De test is positief. Misschien ben je blij, misschien geschrokken, waarschijnlijk een beetje van allebei. En dan komen de vragen: wat moet ik nu doen? Wie bel ik? Wat mag ik nog wel en niet? In dit artikel zetten we de eerste weken voor je op een rij.
In het kort
- Meld je zo snel mogelijk aan bij een verloskundige. De eerste afspraak is meestal rond 8 tot 10 weken.
- Slik foliumzuur tot je 10 weken zwanger bent, en vitamine D de hele zwangerschap.
- Geen alcohol, niet roken en geen drugs. Overleg over medicijnen met je huisarts of apotheker.
- Je krijgt minimaal dertien controles tijdens je zwangerschap.
- Moe, misselijk of gevoelige borsten? Heel normaal in de eerste weken.
Meld je aan bij een verloskundige
In Nederland ga je bij een gezonde zwangerschap naar een verloskundige. Je hebt daar geen verwijzing voor nodig: je kiest zelf een praktijk en meldt je aan zodra je een positieve test hebt. Thuisarts raadt aan om dat te doen voordat je 9 weken zwanger bent.
De eerste afspraak is meestal rond 8 tot 10 weken. Je verloskundige stelt dan vragen over je gezondheid, eerdere zwangerschappen en ziektes in de familie. Vaak krijg je ook een echo, de termijnecho. Daarmee wordt gekeken hoe ver je bent, of het hartje klopt en of er één baby is of meer. Op basis daarvan krijg je je uitgerekende datum.
Aan het begin van de zwangerschap krijg je ook bloedonderzoek. Daarmee wordt onder meer je bloedgroep bepaald en gekeken naar een aantal infectieziekten.
Hoe vaak ga je naar de verloskundige?
Tijdens je zwangerschap heb je minimaal dertien afspraken. Het schema ziet er ongeveer zo uit:
- rond 8 weken: de eerste afspraak;
- vanaf 12 weken: elke 4 tot 6 weken;
- vanaf 24 weken: elke 3 weken;
- vanaf 32 weken: elke 2 weken;
- vanaf 37 weken: elke week.
Bij een controle meet je verloskundige je bloeddruk, luistert ze naar het hartje en voelt ze aan je buik hoe je baby groeit en ligt. En er is altijd ruimte voor jouw vragen.
Echo’s en onderzoeken
Naast de termijnecho krijg je de 20-wekenecho aangeboden, en sinds een paar jaar ook de 13-wekenecho. Bij die echo’s wordt gekeken naar de lichamelijke ontwikkeling van je baby. Ze zijn gratis en je kiest zelf of je ze laat doen. Daarnaast kun je vanaf 10 weken kiezen voor de NIPT, een bloedtest die kijkt naar een aantal chromosoomafwijkingen. Je verloskundige vertelt je er meer over, zodat je een keuze kunt maken die bij jou past.
Vitamines: wat wel en wat niet
- Foliumzuur: 400 microgram per dag, tot je 10 weken zwanger bent. Ben je nog niet begonnen? Begin dan nu.
- Vitamine D: 10 microgram per dag, de hele zwangerschap.
- Geen multivitamine: daar zit vaak vitamine A in, en te veel vitamine A is schadelijk voor je baby.
Twijfel je over andere supplementen? Overleg met je verloskundige.
Wat laat je staan?
- Alcohol: drink geen alcohol. Er is geen veilige hoeveelheid.
- Roken: stop met roken, en vermijd de rook van anderen. Je huisarts kan helpen.
- Drugs: gebruik geen drugs. Bespreek het met je verloskundige als het je niet lukt om te stoppen.
- Medicijnen: overleg eerst met je huisarts of apotheker, ook bij middelen zonder recept. Paracetamol mag.
- Kattenbak en tuin: draag handschoenen bij het verschonen van de kattenbak en bij tuinieren. Zo verklein je de kans op toxoplasmose.
Over wat je wel en niet kunt eten heeft het Voedingscentrum een uitgebreid overzicht.
Wat merk je zelf?
De eerste weken kun je je behoorlijk beroerd voelen, terwijl je van buiten nog niets ziet. Vermoeidheid, misselijkheid, gevoelige borsten, vaker plassen en stemmingswisselingen zijn heel gewoon. Het helpt om vaker kleine beetjes te eten en rust te nemen wanneer het kan. Bij de meeste vrouwen worden de klachten in het tweede trimester minder.
Ben je zo misselijk dat je bijna niets binnenhoudt? Bel dan je verloskundige of huisarts.
Bewegen en werken
Blijf bewegen: elke dag minimaal 30 minuten is het advies. De meeste sporten mogen gewoon doorgaan zolang je je er prettig bij voelt. Vermijd sporten waarbij je makkelijk valt of botst, en duiken met flessen.
Werk je met chemische stoffen, in nachtdiensten of met zware lasten? Bespreek dan met je werkgever of bedrijfsarts wat je kunt aanpassen. Je hoeft je werkgever niet meteen te vertellen dat je zwanger bent. Lees daarover meer in wanneer vertel je dat je zwanger bent?
Wanneer bel je je verloskundige?
Bel bij helderrood bloedverlies, flinke buikpijn, koorts, of als je je ernstig ziek voelt. Bel ook als iemand in je omgeving een kinderziekte heeft die jij nog niet hebt gehad, zoals rodehond, waterpokken of de vijfde ziekte. Twijfel je? Bel gewoon. Daar is je verloskundige voor.
Bronnen
Thuisarts: Ik ben zwanger, belangrijke adviezen
De Verloskundige (KNOV): Afspraken bij de verloskundige
De Verloskundige (KNOV): Echo's tijdens de zwangerschap
Voedingscentrum: Welke supplementen moet ik slikken als ik zwanger ben?