Na de bevalling heeft je lichaam tijd nodig om te herstellen. Je baarmoeder krimpt, je hormonen veranderen en eventuele wondjes moeten genezen. Hoe lang dat duurt, verschilt per vrouw. Het oude gezegde “negen maanden zwanger, negen maanden herstellen” is geen regel, maar geeft wel aan dat je jezelf de tijd mag geven.
In het kort
- Bloedverlies na de bevalling duurt tot ongeveer 6 weken en wordt langzaam minder.
- Naweeën, stuwing en kraamtranen zijn normaal in de eerste dagen.
- Hechtingen lossen meestal vanzelf op.
- Wacht met seks tot je bloedverlies is gestopt en je wondjes genezen zijn. Je kunt weer zwanger worden voordat je ongesteld wordt.
- Bel bij koorts, veel bloedverlies, flinke buikpijn of als je je erg somber of angstig voelt.
Bloedverlies
Na de bevalling verlies je een tijd bloed. Dat komt van de plek waar de placenta vastzat. In het begin is het veel, daarna wordt het langzaam minder. Het kan tot ongeveer 6 weken duren. Borstvoeding helpt de baarmoeder samentrekken, waardoor het bloedverlies soms eerder stopt.
- De eerste tijd heb je kraamverband nodig. Na ongeveer twee weken is gewoon maandverband vaak genoeg.
- Stolsels zijn normaal, ook grote, vooral als je opstaat na het liggen.
- Gebruik geen tampons, ga niet in bad en niet zwemmen zolang je rood bloed verliest. Douchen mag wel.
- Na het bloedverlies kun je een tijdje witte afscheiding hebben. Ook dat is normaal.
Verlies je na 6 weken nog bloed? Meld het bij je nacontrole.
Naweeën
In de eerste dagen trekt je baarmoeder samen om weer kleiner te worden. Dat voel je als naweeën, vaak het sterkst tijdens het voeden. Ben je al eens eerder bevallen, dan kun je er meer last van hebben. Een warme kruik, rustig doorademen en regelmatig plassen helpen. Blijf je veel last houden, dan kun je paracetamol nemen.
Hechtingen
Ben je ingescheurd of geknipt, dan heb je hechtingen. Die lossen meestal vanzelf op, soms worden ze na een paar dagen verwijderd. Het kan een tijd gevoelig zijn. Een gekoeld kraamverband en paracetamol kunnen helpen. Spoel het wondje elke dag onder de douche. Wordt het pijnlijker, rood of warm? Neem dan contact op met je verloskundige.
Na een keizersnede heb je een wond in je buik. Je herstel duurt dan meestal langer dan na een vaginale bevalling.
Plassen en poepen
- Branderig plassen: drink genoeg en plas regelmatig. Plassen onder een warme douche kan helpen. Heb je ook koorts of voel je je ziek? Ga dan naar de huisarts.
- Urine verliezen: komt veel voor. Bekkenbodemoefeningen helpen meestal. Vraag je verloskundige wanneer je ermee kunt beginnen.
- Verstopping: eet vezelrijk, drink veel en houd je ontlasting niet op. Helpt dat niet, vraag dan je huisarts om een middel.
Je borsten
In de eerste dagen kunnen je borsten hard, warm en gespannen worden. Dat heet stuwing. Geef je borstvoeding, voed dan vaak, 8 tot 12 keer per dag in de eerste weken. Een koud washandje en paracetamol helpen tegen de pijn. Geef je geen borstvoeding, dan verdwijnt de pijn meestal vanzelf als de melkproductie stopt.
Je gevoel
Veel moeders hebben tussen dag drie en vijf last van kraamtranen. Je bent emotioneel en huilt om kleine dingen. Het gaat meestal na een of een paar dagen vanzelf over. Rust nemen, bezoek beperken en praten met iemand die je vertrouwt helpt.
Soms gaan sombere gevoelens niet weg of worden ze erger. Neem dan contact op met je verloskundige of huisarts als:
- de somberheid niet overgaat of erger wordt;
- je door onrust of piekeren niet kunt slapen;
- je gedachten hebt die je beangstigen;
- je je erg angstig of verward voelt;
- je partner of de mensen om je heen zich zorgen maken.
Je bent daar niet raar of zwak door. Het komt vaker voor dan je denkt, en er is goede hulp.
Seks en anticonceptie
Wacht met seks tot je bloedverlies is gestopt en je wondjes genezen zijn. Neem de tijd: veel vrouwen hebben er de eerste tijd weinig zin in, en dat is normaal. Een glijmiddel op waterbasis kan helpen als het droog of gevoelig is.
Let op: je kunt weer zwanger worden voordat je voor het eerst ongesteld wordt. Ook borstvoeding is geen betrouwbare bescherming. Wil je niet snel weer zwanger worden, bespreek dan met je verloskundige of huisarts welke anticonceptie bij je past, ook als je borstvoeding geeft.
Rust en beweging
Blijf de eerste week veel in bed en doe daarna rustig aan. Eet gevarieerd, drink veel water en begin met korte wandelingen. Laat anderen het huishouden doen en zeg wat je nodig hebt. Rond 6 weken heb je een nacontrole. Daar kun je ook bespreken hoe het met je herstel gaat.
Wanneer bel je?
In de eerste 10 dagen bel je je verloskundige of gynaecoloog, daarna je huisarts of de huisartsenpost. Bel meteen bij:
- koorts, of als je je ziek voelt;
- veel bloedverlies, of ineens meer bloedverlies of buikpijn;
- stinkende afscheiding met koorts of buikpijn;
- ernstige of steeds erger wordende hoofdpijn, slecht zien, pijn boven in je buik, misselijkheid of overgeven;
- een opgezet gezicht, opgezette handen of voeten;
- een pijnlijk, rood en dik been;
- als je je erg angstig, verward of somber voelt.
Bronnen
Thuisarts: Ik ben net bevallen, belangrijke adviezen
Thuisarts: Ik ben bevallen en heb bloedverlies
De Verloskundige (KNOV): Herstellen na de bevalling
De Verloskundige (KNOV): Kraamtranen en somberheid