Een bevallingsplan, ook wel geboorteplan, is een overzicht van wat jij belangrijk vindt rond je bevalling. Het helpt je om na te denken over je wensen, en het helpt de mensen die je begeleiden om snel te zien wat je wilt. Het is niet verplicht, en het is ook geen contract. Maar veel mensen vinden het prettig om er een te maken.
In het kort
- Een bevallingsplan is een communicatiemiddel, geen garantie of eisenlijst.
- Je kunt het op elk moment maken. Meestal bespreek je het rond 35 weken met je verloskundige.
- Denk na over waar je bevalt, wie erbij is, hoe je met pijn omgaat en wat je wilt na de geboorte.
- Houd het kort en schrijf op wat je wél wilt.
- Bedenk ook een plan B, voor als het anders loopt.
Waarom een bevallingsplan?
Tijdens een bevalling heb je weinig ruimte om lang na te denken of uit te leggen. Als je vooraf hebt opgeschreven wat je belangrijk vindt, hoeft dat niet. Je partner weet wat je wilt, en je verloskundige of het ziekenhuis kan er rekening mee houden.
Het maken van een plan helpt ook om je voor te bereiden. Je gaat informatie zoeken, praat met je partner en stelt vragen aan je verloskundige. Daardoor weet je beter wat er kan gebeuren.
Wanneer maak je het?
Dat kan op elk moment. Veel mensen beginnen in het derde trimester. Spreek met je verloskundige af wanneer jullie het bespreken. Meestal is dat rond 35 weken. Bespreek het ook met je partner, en met je doula als je die hebt. Beval je in het ziekenhuis onder begeleiding van een gynaecoloog? Bespreek het dan ook daar.
Wat zet je erin?
Waar wil je bevallen?
Heb je geen medische reden om in het ziekenhuis te bevallen, dan kies je zelf: thuis, in een geboortecentrum of poliklinisch in het ziekenhuis met je eigen verloskundige. Schrijf op waar je voorkeur ligt, en in welke situatie je het goed vindt om toch naar het ziekenhuis te gaan.
Wil je thuis bevallen? Dan moet je bed op klossen en is er een paar praktische dingen te regelen. Je verloskundige en de kraamzorg vertellen je wat je nodig hebt.
Wie is erbij?
Wie mag er bij de bevalling zijn? Alleen je partner, of ook iemand anders? En hoe zit het met oudere kinderen?
Hoe ga je met pijn om?
Wil je het eerst zonder medicijnen proberen? Of wil je graag een ruggenprik? Schrijf ook op wat je wilt als het zwaarder valt dan gedacht. Lees meer in pijnbestrijding bij de bevalling.
Houdingen en sfeer
Welke houdingen wil je proberen, bijvoorbeeld op een baarkruk of in bad? Wil je gedimd licht of muziek? Mogen er foto’s gemaakt worden?
Hoe kan je verloskundige je helpen?
Wil je veel uitleg, of juist rust? Wil je aangemoedigd worden, of liever niet? Wil je zelf je baby aanpakken?
Na de geboorte
Wil je je baby direct huid op huid? Wie knipt de navelstreng? Wil je borstvoeding of flesvoeding geven? Ook dit kun je opschrijven.
Plan B: als het anders loopt
Een bevalling laat zich niet plannen. Soms moet je naar het ziekenhuis, heb je meer pijnbestrijding nodig dan gedacht, of is er een keizersnede nodig. Denk daar vooraf over na:
- Wat vind je belangrijk als je naar het ziekenhuis moet?
- Wat wil je als er een keizersnede nodig is? Bijvoorbeeld dat je partner erbij blijft, of dat je je baby zo snel mogelijk bij je hebt.
Door een plan B op te schrijven, voelt het minder als een mislukking als het anders gaat. Het hoort er gewoon bij.
Tips voor een goed plan
- Houd het kort. Liefst één A4, met opsommingstekens. Zorgverleners moeten het snel kunnen lezen.
- Schrijf op wat je wél wilt. Dat leest prettiger en is duidelijker.
- Bespreek het vooraf. Zo weet je of je wensen realistisch zijn.
- Neem het mee. Vraag je verloskundige of ze het digitaal of op papier wil. Stop een kopie in je ziekenhuistas.
Na de bevalling
Is het heel anders gelopen dan je had gehoopt? Dat kan teleurstellend zijn. Praat erover met je verloskundige. Je kunt ook een nagesprek aanvragen met degene die je heeft begeleid, of praten met je huisarts.
Bronnen
De Verloskundige (KNOV): Geboorteplan
De Verloskundige (KNOV): Voorbereiden op je bevalling
Thuisarts: Ik denk na over wat ik kan doen bij pijn tijdens de bevalling